Əlavə1: HTML idarəetmə kodlarının (tag) izahlı cədvəli (B)
WEB texnologiyaların əsasları: HTML&DHTML -in əsasları (yeni öyrənənlər üçün)
 
B, BASE, BGSOUND, BIG, BLOCKQUOTE, BODY, BR, BUTTON

İdarəetmə kodu

İzahı

B Bu idarəetmə kodu göstərilən mətn hissəsini qalın göstərmək üçün nəzərdə tutulub. İK-in bağlayıcısı </b> -dır və zəruridir.

Misal:

Bu elektron kitabın adı <b>"WEB texnologiyaların əsasları: HTML&DHTML -in əsasları"</b>-dır və qalın hərflərlə yazılıb.

Web baxıcıda aşağıdakı kimi görünəcək:

Bu elektron kitabın adı "WEB texnologiyaların əsasları: HTML&DHTML -in əsasları"-dır və qalın hərflərlə yazılıb.
 
BASE Bu idarəetmə kodu əsasən başqa internet mənbələrdə yerləşmiş səhifələri, href xüsusiyyətində tam ünvanı göstərmədən, yükləmək üçün nəzərdə tutulub. Bu İK-nun bağlayıcısı yoxdur və <head> </head> teqləri arasında yazılmalıdır.

Misal:

Aşağıdakı misalda http://www.soft.tusi.biz interenet resursunda yerləşmiş məqalənin <base> teqindən istifadə edərək yükləmək üsulundan istifadə olunub.

<html>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<head>
<base href="http://soft.tusi.biz/">
</head>
<body>
<a href="/ts_general/azl/kitabxana/article/art-3.htm">"Web səhifələr hansı tələbləri ödəməlidirlər?"</a> məqaləsində Web layihələşdirmə, proqramlaşdırma, dizayn və s. ilə bağlı standartlarla tanış ola bilərsiz.
</body>
</html>

Web baxıcıda görnüşü
 

BGSOUND Bu idarəetmə kodu vasitəsilə yüklənmiş səhifəyə üçün fon musiqi/səs qoşmaq mümkündür. Bu teqin bağlayıcısı yoxdur.

Xüsusiyyətləri

  • loop
    neçə dəfə səslənəcəyini göstərir
    -1 - daimi səslənmə, 0 - bir dəfə, n - dəfə səslənmə
  • src
    səs faylının ünvanı

Misal:

<html>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8">
<bgsound loop="0" src="AzerHimn.mp3">
<body>
<h1 align="center">Bu səhifədə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni, səhifə fonunda 1 dəfə səslənəcək</h1>
<p align="center"><img border="0" src="azer.gif" width="57" height="39"></p>
</body>
</html>
 

Web baxıcıda görnüşü

BIG Bu İK-u mətnin hər hansı bir hissəsinin daha iri görsənməsi üçün istifadə olunur. Bu teqin bağlayıcısı var.

Misal:

Bu <big>kompüter texnologiyalarının əsasları</big> silsiləsindən ilk kitabdır.

Web baxıcıda aşağıdakı kimi görünəcək:

Bu kompüter texnologiyalarının əsasları silsiləsindən ilk kitabdır.

BLOCKQUOTE İK-u əsasən sitatlar üçün nəzərdə tutulub. Sitat mətni sol və sağ tərəfdən mərəkəzə doğru yığılır. Bu sitat kimi nəzərdə tutulmuş mətni daha oxunaqlı edir. Bağlayıcı </blockquote> bağlayıcısı zəruridir.

Misal:

<blockquote>Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... </blockquote>

Web baxıcıda aşağıdakı kimi görünəcək:

Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır... Bu çox sətirli sitatdır...
BODY Bu İK-u bütün HTML səhifələrdə yazılır və HTML sənədin Web baxıcıya çıxmalı hissəsini özündə saxlayır. </body> bağlayıcısı zəruridir. Bu İK-nun çoxlu xüsusiyyətləri var, amma bunların hamısından istifadə etmək məqsədəuyğun deyil. Hər hansı effekti əldə etmək üçün CSS-dən istifadə etmək daha düzgündür. Aşağıda istifadəsi məqsədəuyğun olmayan xüsusiyyətləri qeyd edəcəyik.

Xüsusiyyətləri:

  • bgcolor
    Sənədin fon rəngini müəyyən edir. Bu zaman RGB rəngləmə metodundan istifadə olunur.  (RRGGBB - red/green/blue - 3 rəngin qarışdırılması üsuslu. Məsələn, FF0000 - qırmızı, )00FF00 - yaşıl, 0000FF - mavi rənglərdir)
  • background
    Fon rəngi kimi istifadə olunacaq şəkilin URL ünvanını göstərir. Məqsədəuyğun deyil.
  • text
    Mətnin rəngini müəyyən edir. Məqsədəuyğun deyil. Mətnin "rənglənməsində" CSS-dən istifadə daha düzgündür.
  • link
    Linklərnin rəngglənməsində istifadə olunur. Məqsədəuyğun deyil.
  • vlink
    Sıxılmış linklərin rənglərini müəyyən edir. Məqsədəuyğun deyil.
  • alink
    Linki sıxan zaman onun alacağı rəngi müəyyən edir. Məqsədəuyğun deyil.
  • bgproperties=fixed
    Fona yüklənmiş şəkilin skrolinqinin qarşısını alır. Bu yalnız Internet Explorer-də işləyir. Məqsədəuyğun deyil.

Misal:

<body text="#0000CC" bgcolor="#FFFFCC" link="#FF3300" alink="#CCCC00">

Web baxıcıda görnüşü

Qeyd:

Ümumiyyətlə İdarəetmə Kodlarının (teqlərin) xüsusiyyətlərindən tam istifadə etmək məqsədəuyğun deyil. Çünkü CSS vasitəsilə mətnlərin formatlaşdırılmasında daha mükəmməl effektlər almaq olar.

BR Bu teqin bağlayıcısı yoxdur. Sətrləri parçalamaq üçün istifadə olunur. Bir çox Web dizaynerlər <p> teqi əvəzinə <br>-dən istifadə etməyə üstünlük verirlər. Hər iki üsulun öz üstünlük və çatışmayan cəhətləri mövcuddur.
BUTTON

Bu İK-u əsasən dinamik HTML(DHTML) səhifələrdə istifadə olunur. </button>bağlayıcısı zəruridir.

Xüsusiyyətləri:

  • disabled
    düyməni sıxmaq olmur
  • style
    düymənin dizaynı ilə bağlı məsələləri həll edir. Misala baxın.
  • title=
    üzəçıxan köməkçi ifadə

Misal:

<button title="Bu düymədə bəzi xüsuisiyyətlər:dyümənin eni, hündürlüyü və düyməüstü yazının rəngi realizə olunub" value="xxxxxx" style="width:100; height:100;color:red;background=yellow">
<big>Düymə</big><br>
100x100</button>
 

Web baxıcıda aşağıdakı kimi görünəcək: